<p style="text-align: justify;" dir="rtl"><span style="font-size: medium; font-family: Yekan;">آتشکده &laquo;اسپاخو&raquo; یکی از کهن&zwnj;ترین سازه&zwnj;های پابرجای باستانی در خراسان شمالی است . بر پایهٔ کاوش&zwnj;ها و بررسی&zwnj;های کارشناسان این آتشکده مربوط به روزگار ساسانیان است و در کنار آن روستایی است که به همین نام یعنی اسپاخو ، معروÙ است . آتشکدهٔ اسپاخو در کنار روستای اسپاخو و در شهرستان مانه و سلقمان در 115 کیلومتری جاده بجنورد گلستان و ۶۵ کیلومتری غرب شهر آشخانه است . این آتشکده بر روی تپه&zwnj;ای بلند در دامنهٔ جنگلی از کاج و سرو ساخته شده &zwnj;است .<br /> باستان&zwnj; شناسان با توجه به معماری ویژهٔ این آتشکده که سقÙی گنبددار است و با توجه به لاشه&zwnj;سنگ و ملات ساروج به کار رÙته که از مصالح ویژهٔ معماری ساسانی است ، این آتشکده را مربوط به روزگار ساسانیان می&zwnj;دانند . می&zwnj;گویند که واژهٔ اسپاخو ، برگرÙته از واژهٔ &laquo;هسپ&raquo; یا &laquo;اسپ&raquo; است که واژه&zwnj;ای پهلوی است . این واژه در گذر زمان به اسب دگرگون شده &zwnj;است و آن&zwnj; گونه که برمی&zwnj;آید در این گستره در گذشته ، اسب پرورش می&zwnj;داده&zwnj;اند .<br /> مردم محلی این آتشکده را با نام کلیسا ، می&zwnj;شناسند اما تاکنون هیچ&zwnj;گونه شاهدی بر حضور مسیحیان در این گستره پیدا نشده &zwnj;است و از سوی دیگر ، شکل دایره&zwnj;ای محراب ، آتشدان و سوراخ&zwnj;های درون سقÙ گنبد که روزن&zwnj;های برای خروج دود است ، نشان می&zwnj;دهد که این جایگاه ، هیچگاه کلیسا نبوده و آتشکده&zwnj;ای است که زرتشتیان باستان آن &zwnj;را ساخته&zwnj;اند . آتشکدهٔ اسپاخو هنوز هم در خراسان شمالی بر Ùراز بلندایی پر از کاج و سرو ایستاده &zwnj;است و گردشگران داخلی و خارجی را به خود می&zwnj;خواند . آتشکدهٔ اسپاخو در Ùهرست میراث ملی با شمارهٔ 1579 ثبت شده &zwnj;است .</span></p>