<DIV id=ViEtDeVdIvId dir="rtl" style="POSTION:Relative; FONT-FAMILY:Tahoma"><FONT color=white>مهم‌ترين آب سطحي سرخس؛‌ رودخانه تجن است كه از دورترين ايام تاريخي نقش بارزي در توسعه سرخس به‌عهده داشته است و همه جغراÙي‌نويسان قديم به نحوي از آن ياد كرده‌اند. رودخانه تجن همان‌طور كه ذكر آن رÙت از تلاقي دو رود كشÙ رود و هريرود حاصل مي‌شود. اين دو رود مانند ديگر رودهاي ناحيه بزرگ و دايمي نيستند و در Ùصول سال با تغيير ميزان ريزش باران داراي نوسانات زيادي است. با اين كه دبي متوسط ساليانه كشÙ رود در سال‌هاي مختلÙ بين 75/0 تا 7/4 متر مكعب در ثانيه متÙاوت است ولي ميزان آبدهي اين رودخانه گاه به 675 مترمكعب در ثانيه مي‌رسد و در اين هنگام زمان پر‌آبي رودخانه است.<BR>رودخانه هريرود كه از دامنه جنوبي كوه‌هاي بابا دراÙغانستان سرچشمه مي‌گيرد پس از مشرون كردن اراضي هرات به ايران مي‌رسد. سپس جهت خود را عوض كرده و به سوي شمال در امتداد مرز ايران و اÙغانستان جريان مي‌يابد. در پل خاتون كشÙ رود به عنوان يك شعبه شاخه چپ به آن مي‌پيوندد و از آن پس به نام تجن ناميده مي‌شود. رودخانه تجن نه Ùقط بزرگ‌ترين منبع آب سطحي منطقه سرخس است بلكه آب هاي زيرزميني دشت سرخس نيز از آب آن تغذيه مي شود. از چشمه‌هاي معروÙ منطقه؛ چشمه مزدوران و چشمه گوگردي آب بزنگان را مي‌توان نام برد كه آب آن ها به مصرÙ شرب اهالي و كشت در اراضي محدودي مي‌رسد.<BR>آب‌هاي زيرزميني دشت سرخس از دو منبع تغذيه مي‌شود: در مشرق وسيله نÙوذ آب‌هاي رودخانه هريرود و در مغرب توسط آب‌هاي سطحي حوزه آبگير منطقه سرخس. مطالعات انجام شده نشان مي‌دهد كه ذخيره آب‌هاي زيرزميني منطقه دشت سرخي كه با تراس پاييني منطبق است به نسبت غني است. كيÙيت آب‌هاي اين ناحيه براي زراعت روي‌هم رÙته خوب است و در همين ناحيه است كه با حÙر چاه‌هاي عميق و نيمه عميق بيش ترين بهره‌برداري را از مزارع دشت اطراÙ سرخس مي‌نمايند.<BR>شهرستان سرخش به طور كلي در دشت قرار گرÙته است و مهم‌ترين كوه آن مزدوران در 100 كيلومتري خاور مشهد است. در بررسي تشكيلات ساختماني و ژئومورÙولوژي منطقه سرخس واحدهاي كوهستاني و تپه‌ها و تراس‌هاي قديم و جديد و جلگه‌هاي پاي‌كوهي سيلابي و جلگه‌هاي آبرÙتي قابل تشخيص است.<FONT face=Arial size=2> </FONT></FONT></DIV>