<p style="text-align: justify;" dir="rtl"><span style="font-size: medium; font-family: Yekan;">مسجد جامع تون ، که امروزه بیشتر مسجد جامع قدیم نامیده می&zwnj;شود ، از جمله نقاط دیدنی شهر Ùردوس می&zwnj;باشد که در محوطهٔ باستانی تون در جنوب غربی این شهر قرار دارد . مسجد جامع تون متعلق به دوره سلجوقیان بوده&zwnj; است و نخستین باری که از آن در کتب تاریخی یاد شده ، در احسن&zwnj; التقاسم مقدسی متعلق به نیمهٔ دوم سده چهارم هجری است . مسجدی که امروزه به یادگار مانده ، از مساجد دو ایوانی سبک خراسانی است که ایوان شرقی و پایاب مسجد در زلزله&zwnj;ای مهیب در اوایل دوره صÙویه Ùرو ریخته و به جز ایوان قبله و گنبدخانه&zwnj;های طرÙین آن ، سه ضلع دیگر در دوره صÙوی با کمی عقب&zwnj;نشینی از هر ضلع ، مجدداً بازسازی شده&zwnj;اند . معماری و تزئینات آجرنمای ایوان غربی این بنا مربوط به قرن پنجم و ششم هجری قمری و دوره سلجوقی است و در جبهه شرقی آن ، در اوایل دورهٔ قاجار شبستانی به نام شبستان آخوند ملااکبر احداث شده&zwnj; است . </span></p>
<p style="text-align: justify;" dir="rtl"><span style="font-size: medium; font-family: Yekan;">این شبستان دارای صد ستون قطور بوده که در زمین&zwnj; لرزهٔ سال 1347 به کلی تخریب شد . این مسجد با شمارهٔ 1222 در Ùهرست آثار ملی کشور ثبت شده&zwnj; است . ایوان این مسجد 16 متر ارتÙاع دارد و پوشش آن طاق و تویزه است که ویژگی سبک معماری خراسانی است . آجرنمای تزئینی این ایوان ، تکرار یک شکل هندسی در قالب&zwnj;های 60 در 60 سانتی&zwnj;متر است . در Ùضاهای خالی این نمای آجری ، قطعات کاشی جای داشته که امروزه به جز 3 یا ۴ قطعه آن هم به طور غیر منظم ، هیچ نشانی از کاشی&zwnj;ها دیده نمی&zwnj;شود . همچنین در نمای پوشش داخلی ایوان ، آثاری از نقاشی بر روی گچ دیده می&zwnj;شود .</span></p>