<p style="text-align: justify;" dir="rtl"><span style="font-size: medium; font-family: Yekan;">سیراÙ در بعضی نوشته&zwnj;ها صیراÙ نیز نوشته شده &zwnj;است . شهری باستانی واقع در بخش مرکزی شهرستان کنگان در استان بوشهر یکی از آثار تاریخی و از نقاط دیدنی استان بوشهر در جنوب ایران است . سیراÙ یکی از قدیمیترین بنادر ایران است که زمانی دارای رونق Ùراوانی بوده &zwnj;است . شهر باستانی &laquo;سیراÙ&raquo; دارای معماری خاصی می&zwnj;باشد که بسیار شبیه به روستای ماسوله در شمال کشور می&zwnj;باشد ، بندری که در آن زمان بیش از سیصد هزار نÙر جمعیت داشته و به دلیل آزادمنشی دینی در این بندر بین&zwnj;المللی پیروان مذاهب گوناگونی همچون : زرتشتیان ، مسیحیان ، مانویان ، یهودیان ، بوداییان و اقوامی همچون : رومیان ، یونانیان و چینی ها در این بندر زندگی می کرده&zwnj;اند .<br /> گورستان های بازمانده از پیروان دین های گوناگون در این شهر باستان نشانگر این آزادی دینی این بندر ایرانی ست . سیراÙ پررونق ترین بندر کشور بود که روابط تجاری زیادی با روم و یونان در اروپا و ماداگاسکار در آÙریقا تا کانتون چین در آسیا در دوره&zwnj;های ساسانی و اسلامی داشت . سÙال های بازمانده با نقش های گوناگون ، پارچه ها و زیورآلات ، معماری های گچی و اتاق های آذین شده به آثار هنری و ساختمان های دو سه طبقه بخشی از میراث بجا مانده از آن تمدن است . اما زمین لرزه مرگبار هÙت روزه سال سیصد و شصت و هÙت هجری قمری مدÙون شدن کامل این بندر را در پی داشت . از این روست که سیراÙ پمپئی ایران نامیده شده است .<br /> بازمانده&zwnj;های این شهر باستانی در نزدیکی بندر سیراÙ کنونی دیده می&zwnj;شود . سیراÙ زمانی از بندرهای اصلی ایران و خاورمیانه و محل پهلوگیری کشتی&zwnj;های بزرگ بود . بازرگانان سیراÙی به دوردست&zwnj;های آسیا و آÙریقا سÙر دریایی می&zwnj;کردند . آنچه از سیراÙ بازمانده ، حÙره&zwnj;های سنگی کنده شده بر شیب تبه&zwnj;های سنگی است که گویا بعد از اسلام به &zwnj;عنوان قبر نیز استÙاده شده&zwnj;اند . همینطور سنگچین&zwnj;ها ، چاه&zwnj;ها ، سنگ&zwnj;Ùرش&zwnj;ها و غارهایی شبیه آتشگاه در دل کوه&zwnj;ها بجا مانده &zwnj;است . <br /> غلامرضا معصومی ، محمدحسین سمسار ، رضا طاهری و سید قاسم یاحسینی تاریخ نگارانی بوده&zwnj;اند که به صورتی مبسوط سیراÙ را در حوزه&zwnj;های باستان&zwnj;شناسی و بناهای تاریخی ، وضعیت اجتماعی ، موقعیت جغراÙیای تاریخی و اجتماعی و مشاهیر آن شرح داده&zwnj;اند . در کتاب سکه&zwnj;های سیراÙ مرتضی قاسم بگلو ناگÙته های بسیاری از تاریخ این شهر بیان و نکات مهمی از ارتباطات تجاری بین&zwnj;المللی آن آشکار گردیده &zwnj;است .<br /> دخمه های باستانی در ارتÙاعات مشرÙ بر دامنه کوه های شمالی سیراÙ قرار دارند ، محققان از آن بعنوان حوضچه های نگهداری و استعمال آب باران و یا به عنوان قبور سنگی یاد می&zwnj;کنند . به احتمال زیاد می&zwnj;توان گÙت که گودالهای حÙر شده بر پهنه کوهستان سیراÙ در ابتدا به منظور جمع آوری و استحصال آب ایجاد شده&zwnj;اند و آنچه که بعدها توسط اÙرادی مورد استÙاده به عنوان گورهای Ùردی یا خانوادگی شده در روزگارانی زیاد پس از احداث اولیه اینان صورت گرÙته &zwnj;است . <br /> پیدا شدن استخوان و آثار مردگان درون برخی از این حوضچه&zwnj;ها نه تنها منکر سیستم استحصال و ذخیره آب نمی&zwnj;باشد بلکه با دقت بر گورهای یاÙته شده و وجود لایه&zwnj;ای از قشر نÙوذ ناپذیر ساروج درون حوضچه&zwnj;های استÙاده شده به عنوان قبر ، به نکاتی موید روش تأمین آب در شهر باستانی سیراÙ پی برده می&zwnj;شود .<br /> </span></p>