<p style="text-align: justify;" dir="rtl"><span style="font-size: medium; font-family: Yekan;">گنبد سرخ مراغه نام یک بنا به ساخت سال 542 هجری قمری در دوره سلجوقی است . سبک معماری این بنا به شیوه رازی است . گنبد سرخ یکی از قدیمی&zwnj;ترین بنای دورهٔ اسلامی در استان آذربایجان شرقی می&zwnj;باشد که در قسمت جنوب غربی شهر مراغه قرار گرÙته &zwnj;است . نام بانی بنا و تاریخ احداث آن &zwnj;را می&zwnj;توان از کتیبهٔ جبههٔ شمالی و نام سازندهٔ آن را از کتیبهٔ غربی ملاحظه نمود .</span></p>
<p style="text-align: justify;" dir="rtl"><span style="font-size: medium; font-family: Yekan;">&nbsp;آنچه از این کتیبه&zwnj;ها برداشت می&zwnj;گردد این است که بنای گنبد سرخ در سال 542 هجری به&zwnj; دستور &laquo;عبدالعزیز بن محمود بن سعد یدیم&raquo; رییس آذربایجان در دورهٔ سلجوقیان و به وسیلهٔ &laquo;بنی&zwnj;بکر محمد بن بندان بن محسن معمار&raquo; ساخته شده &zwnj;است . با شروع ساخت این بنا دورهٔ رازی در معماری ایران به پایان رسیده و این بنا نقطهٔ عطÙ و شروع معماری آذری می&zwnj;باشد که تلÙیق آجر و کاشی و استÙاده از کاشی در تزیین بناهای تاریخی در ایران از مشخصه&zwnj;های این دوره &zwnj;است .</span></p>
<p style="text-align: justify;" dir="rtl"><span style="font-size: medium; font-family: Yekan;">به &zwnj;طور کلی گنبد سرخ بنایی مربع &zwnj;شکل است متشکل از سردابه و اتاق اصلی که بر روی سکوی سنگی قرار دارد و به وسیلهٔ هÙت ردیÙ پله می&zwnj;توان به آن دسترسی یاÙت . پنج پله در جلوی سکو واقع شده و پلهٔ ششم و هÙتم جزء آستانهٔ درگاه محسوب می&zwnj;شوند .</span></p>
<p style="text-align: justify;" dir="rtl"><span style="font-size: medium; font-family: Yekan;"><span style="font-size: medium; font-family: Yekan;"> </span></span></p>
<p style="text-align: justify;" dir="rtl"><span style="font-size: medium; font-family: Yekan;">این گنبد دارای ۴ ضلع بوده ، کتیبهٔ ضلع شمالی نشانگر اسم و القاب بانی گنبد و تاریخ احداث بنا می&zwnj;باشد و کتیبهٔ ضلع شرقی و جنوبی آن آیات قرانی و ضلع غربی آن حاکی از نام سازندهٔ بنا می&zwnj;باشد . کارشناسان میراث Ùرهنگی معتقدند این بنا قبل از رصدخانه مراغه برای تعیین ماه&zwnj;های سال و ساعات روز کاربرد داشته و سوراخ&zwnj;های ایجاد شده بر ضلع&zwnj;های این بنا نشانگر این امر است . این اثر در تاریخ 15 دی 1310 با شمارهٔ ثبت 134 به &zwnj;عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده &zwnj;است .</span></p>
<div style="text-align: justify;"><br /></div>