<p style="text-align: justify;" dir="rtl"><span style="font-size: medium; font-family: Yekan;">تخت&zwnj;جمشيد در دل استان Ùارس ، يعني ميهن هخامنشيان ، بنا شده است . داريوش بزرگ در حدود 518 ق.م صخره بزرگي را در حدود شمال غرب كوه مهر (كوه رحمت) برگزيد تا كوشك شاهانه&zwnj;اي بر روي آن بنا نهد ، وي و پسرش خشيارشا ، و پسر زاده&zwnj;اش اردشير يكم ، بناهاي با شكوه تخت&zwnj;جمشيد را بر آن &zwnj;جا بنا كردند . بر اين نكته بايد تأكيد كرد كه هدÙ داريوش بزرگ از ساختن اين كوشك در سرزمين Ùارس ، ساختن يك پايتخت اداري و سياسي نبوده ، زيرا كه اين مكان از مركز دولت دور بوده ، بلكه مي&zwnj;خواسته است مركزي براي تشريقات ايراني درست كند . <br /> ارنست هرتسÙلد كه در سالهاي 1930 در تخت&zwnj;جمشيد حÙاري مي&zwnj;كرد ، گÙته است : چنان مي&zwnj;نمايد كه تخت&zwnj;جمشيد جايي بوده است كه به علت&zwnj;هاي تاريخي و علايقي ريشه&zwnj;دار در زادگاه دودمان هخامنشي ساخته شده و نگهباني گشته و تنها در مواقع برگزاري مراسم و تشريÙاتي خاص از آن استÙاده مي&zwnj;شده است . <br /> بسياري از محققان معتقدند كه تخت&zwnj;جمشيد تنها براي برگزاري جشن نوروز ، كه هم عيدي شاهي و هم جشني ديني و هم آييني ملي بود ، به كار مي&zwnj;رÙت . استاد و.لنتس استدلال كرده است كه داريوش بزرگ جايگاه و جهات اين كوشك را بر طبق محاسبات نجومي ساخته است و محور تابش خورشيد به هنگام دميدن ، در روزهاي معيني از سال با محورهاي عرضي و طولي تخت&zwnj;جمشيد رابطه مي&zwnj;يابد . از سوي ديگر كارل نيلندر معتقد است كه شواهدي براي برگزاري جشن نوروز در تخت&zwnj;جمشيد در دست نيست و كالمير نقوش تخت&zwnj;جمشيد و متون يوناني را مقايسه كرده و به همان نتيجه رسيده است . <br /> عده&zwnj;اي هم با توجه به اسناد ديواني و كاربرد برخي از بناها (مثلاً حرمسرا) و وسعت كاخ&zwnj;ها و هزينه گزاÙي كه بر سر ساخت آن&zwnj;ها به كار رÙته است ، تخت&zwnj;جمشيد را مركزي سياسي و اداري و بازرگاني مي&zwnj;دانند كه تناسبي با آيين&zwnj;هاي مذهبي نداشته است . اما حقيقت آن است كه اسناد ديواني ، هزينه&zwnj;هاي كارگري و سازندگي و نقش&zwnj;تراشي و نيز رÙت&zwnj; و &zwnj;آمدهاي پيك&zwnj;ها و مأموران دولتي در تخت&zwnj;جمشيد همه به زماني تعلق دارند كه داريوش و خشيارشا و اردشير آن&zwnj;جا را بنا مي&zwnj;كرده&zwnj;اند يعني Ùعاليت ساختماني در آنجا زياد بوده است . <br /> وجود جشن نوروز در زمان هخامنشي هم از شواهدي ثابت مي&zwnj;شود (مثلاً وجود جشن مهرگان ، زيرا كه در نوروز درست آغاز سال و در مهرگان درست ميانه سال را جشن مي&zwnj;گرÙته&zwnj;اند ، ايجاد تقويم اوستايي ، كه شامل جشن&zwnj;ها منجمله نوروز مي&zwnj;بوده&zwnj; ـ در دوره هخامنشي و نيز وجود دعاي مخصوص زرتشتي بسيار كهن براي نوروز ، كه با اعتقادات هخامنشيان پيوند ناگسستني دارد) . از سوي ديگر در زمان ساساني نيز با آن&zwnj; &zwnj;&zwnj;كه استخر &zwnj;ـ جانشين پارسه&zwnj; ـ محل اصلي ساسانيان و جايگاه مذهبي و برگزاري آيين&zwnj;هاي دولتي (مثلاً تاجگذاري) بود ، هيچ &zwnj;گونه مركزيت سياسي نداشت . با اين دلايل جشن ما هنوز نظريه آييني&zwnj; بودن تخت&zwnj;جمشيد را مرجح مي&zwnj;دانيم .<br /> </span></p>