<p style="text-align: justify;" dir="rtl"><span style="font-size: small; font-family: tahoma,arial,helvetica,sans-serif;"><span style="font-size: medium; font-family: Yekan;">استان&zwnj; لرستان&zwnj; با 28559 كيلومتر مربع&zwnj; مساحت&zwnj; در غرب&zwnj; ايران&zwnj; قرار دارد . براساس&zwnj; آخرين&zwnj; تقسيمات &zwnj;سياسي&zwnj; و اداري&zwnj; در سال&zwnj; 1375، شهرستان&zwnj;هاي&zwnj; استان&zwnj; عبارتند از : خرم&zwnj; آباد ، بروجرد ، اليگودرز ، دورود ، كوهدشت &zwnj;، ازنا ، دلÙان &zwnj;، سلسله&zwnj; و پلدختر ، شهرستان&zwnj; خرم&zwnj;آباد مركز استان&zwnj; لرستان&zwnj; است &zwnj;. اين&zwnj; استان&zwnj; از شمال&zwnj; به &zwnj;استان&zwnj;هاي&zwnj; مركزي&zwnj; و همدان&zwnj; ، از جنوب&zwnj; به&zwnj; استان&zwnj; خوزستان &zwnj;، از شرق&zwnj; به&zwnj; استان&zwnj; اصÙهان&zwnj; و از غرب&zwnj; به&zwnj; استان&zwnj;هاي &zwnj;كرمانشاه&zwnj; و ايلام&zwnj; محدود است &zwnj;. <br /> استان&zwnj; لرستان&zwnj; سرزمين&zwnj; كوهستاني&zwnj; است &zwnj;. اشترانكوه&zwnj; با 4050 متر ارتÙاع&zwnj; بلندترين&zwnj; نقطه&zwnj; استان&zwnj; لرستان&zwnj; است&zwnj; و پست&zwnj;ترين&zwnj; نقطه&zwnj; آن&zwnj; در جنوبي&zwnj;ترين&zwnj; ناحيه&zwnj; استان&zwnj; واقع&zwnj; شده&zwnj; و حدود 500 متر از سطح&zwnj; درياي&zwnj; آزاد ارتÙاع&zwnj; دارد . اين&zwnj; استان&zwnj; در سال&zwnj; 1375 حدود 1584434 نÙر جمعيّت&zwnj; داشته&zwnj; است&zwnj; كه&zwnj; 56/53 درصد آن&zwnj; در نقاط&zwnj; شهري&zwnj; و 26/45 درصد آن&zwnj; در نقاط&zwnj; روستايي&zwnj; سكونت&zwnj; داشته&zwnj;اند . استان&zwnj; لرستان&zwnj; از مناطق&zwnj; باستاني&zwnj; ايران&zwnj; است&zwnj; و آثار ديرينه&zwnj;اي&zwnj; را در خود جاي&zwnj; داده&zwnj; است &zwnj;. <br />اقوام &zwnj;مهاجر در هزاره&zwnj; سوم&zwnj; و چهارم&zwnj; پيش&zwnj; از ميلاد در كوهساران&zwnj; زاگرس&zwnj; اسكان&zwnj; ياÙته&zwnj; و سرزمين&zwnj; بين&zwnj;النهرين&zwnj; (دو رود نواحي&zwnj; امروزي&zwnj;) را تصرÙ&zwnj; كردند . به&zwnj; استناد نوشته&zwnj;هاي&zwnj; كتيبه&zwnj;هاي&zwnj; بابلي&zwnj; ، آشوري&zwnj; و ايلامي&zwnj; ، ساكنان&zwnj; كوهساران&zwnj; زاگرس&zwnj; طايÙه&zwnj;هايي&zwnj; مانند : لولوبي &zwnj;، مانايي &zwnj;، كاسي&zwnj; ، گوتي &zwnj;، آمادا و پارسوا بوده&zwnj;اند . انقراض&zwnj; كاسي&zwnj;ها در هزاره&zwnj; دوّم &zwnj;پيش&zwnj; از ميلاد ، با يورش&zwnj; دولت&zwnj; مقتدر ايلام&zwnj; صورت&zwnj; گرÙت &zwnj;. اسكندر مقدوني&zwnj; در حمله&zwnj; به&zwnj; ايران&zwnj; اين&zwnj; نواحي&zwnj; را تصرÙ&zwnj; كرد . <br /> در دوره&zwnj; ساسانيان &zwnj;، پشتكوه&zwnj; و پيشكوه&zwnj; را شخصي&zwnj; از خاندان&zwnj; معروÙ&zwnj; هرمزان&zwnj; اداره&zwnj; مي&zwnj;كرد . اعراب&zwnj; در سال&zwnj; 21 هجري&zwnj; قمري &zwnj;، پس&zwnj; از Ùتح&zwnj; حلوان&zwnj; نواحي&zwnj; شمالي&zwnj; را گرÙتند و در سال&zwnj; 21 هجري&zwnj; قمري&zwnj; ، نهاوند و قسمت&zwnj; جنوبي&zwnj; لرستان&zwnj; را نيز به&zwnj; تصرÙ&zwnj; خود در آوردند . در سال&zwnj; 22 هجري&zwnj; قمري&zwnj; ، حسنويه&zwnj; كرد اين&zwnj; منطقه&zwnj; را به&zwnj; تصرÙ &zwnj;خود درآورد و خاندان&zwnj; او تا سال&zwnj; 500 هجري&zwnj; قمري&zwnj; بر لرستان&zwnj; تسلط&zwnj; داشتند . همزمان&zwnj; با استلاي&zwnj; مغول&zwnj; بر ايران &zwnj;، لرستان&zwnj; به&zwnj; دو قسمت&zwnj; لر بزرگ&zwnj; و لر كوچك&zwnj; تقسيم&zwnj; شد . <br />اتابكان&zwnj; لر بزرگ&zwnj; كه &zwnj;اصلاً از كردان&zwnj; شام&zwnj; بودند ، از حدود نيمه&zwnj; اول&zwnj; قرن&zwnj; هشتم&zwnj; تا نيمه&zwnj; اول&zwnj; قرن&zwnj; نهم&zwnj; هجري&zwnj; قمري&zwnj; حكومت&zwnj; كردند . اتابكان &zwnj;لر كوچك&zwnj; (1006 - 508 ه . ق&zwnj;) كه&zwnj; چندين&zwnj; امير معتبر داشتند ، موقعيت&zwnj; خود را تا دوره&zwnj; صÙويه&zwnj; حÙظ&zwnj; كردند و در سال&zwnj; 1006 هجري&zwnj; قمري&zwnj; توسط&zwnj; شاه&zwnj; عباس&zwnj; اول&zwnj; منقرض&zwnj; شدند . پس&zwnj; از آن&zwnj; حكومت&zwnj; لرستان&zwnj; به&zwnj; خاندان&zwnj; اميري&zwnj; به &zwnj;نام&zwnj; حسين محول&zwnj; شد كه&zwnj; تا اوايل&zwnj; دوره&zwnj; قاجار حكومت&zwnj; كردند . از آن&zwnj; پس &zwnj;، حكومت&zwnj; لرستان&zwnj; را گاهي&zwnj; حكام &zwnj;بروجرد و زماني&zwnj; حكام&zwnj; شوشتر به&zwnj; عهده&zwnj; داشته&zwnj;اند . <br /> استان&zwnj; لرستان&zwnj; از نظر Ùرهنگي&zwnj; نيز يكي&zwnj; از مناطق&zwnj; ويژه&zwnj; ايران&zwnj; است&zwnj; كه&zwnj; مجموعه&zwnj;اي&zwnj; از سنن&zwnj; ديرين&zwnj; و باستاني&zwnj; را پديد آورده&zwnj; است &zwnj;. برخي&zwnj; از پژوهشگران &zwnj;، لران&zwnj; را شاخه&zwnj;اي&zwnj; از نژاد ايراني&zwnj; مي&zwnj;دانند كه&zwnj; در نيمه&zwnj; اوّل&zwnj; هزاره&zwnj; اول&zwnj; پيش&zwnj; از ميلاد از شرق&zwnj; درياي&zwnj; خزر با اين&zwnj; منطقه&zwnj; مهاجرت&zwnj; كرده&zwnj;اند . مردم&zwnj; لرستان&zwnj; كنوني &zwnj;، با بختياري&zwnj;ها و كردها پيوند نژادي &zwnj;دارند . زبان&zwnj; مردم&zwnj; اين&zwnj; استان&zwnj; لÙري&zwnj; و لَكي&zwnj; است &zwnj;. <br />لك&zwnj;ها بيشتر در كوهدشت&zwnj; و الشتر و لرها در اطراÙ&zwnj; خرم&zwnj;آباد مستقرند . گويش&zwnj;هاي&zwnj; لري&zwnj; و لكي &zwnj;، دستوري&zwnj; ويژه&zwnj; و واژه&zwnj;هاي&zwnj; بي&zwnj; شماري&zwnj; دارند . استان&zwnj; لرستان&zwnj; داراي&zwnj; سه&zwnj; نوع&zwnj; آب&zwnj; و هواي&zwnj; متÙاوت&zwnj; است&zwnj; كه&zwnj; عبارتند از : آب&zwnj; و هواي&zwnj; ناحيه&zwnj; سرد كوهستاني&zwnj; كه&zwnj; زمستان&zwnj;هاي&zwnj; سرد و تابستان&zwnj;هاي&zwnj; معتدل&zwnj; دارد و مناطق&zwnj; بروجرد ، دورود ، ازنا ، نورآباد و الشتر را در بر مي&zwnj;گيرد . <br /> آب&zwnj; و هواي&zwnj; ناحيه&zwnj; معتدل&zwnj; مركزي&zwnj; كه&zwnj; بهار آن&zwnj; از اوايل&zwnj; اسÙند آغاز و تا ارديبهشت&zwnj; ماه&zwnj; ادامه&zwnj; مي&zwnj;يابد و شهرستان&zwnj; خرم&zwnj;آباد در قلمرو اين&zwnj; ناحيه&zwnj; قرار دارد . آب&zwnj; و هواي&zwnj; ناحيه&zwnj; گرم&zwnj; جنوبي&zwnj; كه&zwnj; به&zwnj; علّت&zwnj; تأثير بادهاي&zwnj; گرم&zwnj; خوزستان&zwnj; ، تابستان&zwnj;هاي&zwnj; گرم&zwnj; و زمستان&zwnj;هاي&zwnj; نسبتاً معتدل&zwnj; دارد و پلدختر و ناحيه&zwnj; پايي&zwnj; در قلمرو اين&zwnj; نوع&zwnj; آب&zwnj; و هوا قرار دارند .</span></span></p>