<p style="direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: justify;"><span style="font-size: medium; font-family: Yekan;">استان&zwnj; مازندران&zwnj; ۶۴۵۴۶ كيلومتر مربع&zwnj; مساحت&zwnj; دارد و از اين&zwnj; نظر يازدهمين&zwnj; استان&zwnj; ايران&zwnj; است &zwnj;. براساس&zwnj; آخرين&zwnj; تقسيمات&zwnj; سياسي&zwnj; و اداري&zwnj; در سال&zwnj; 1375 ، شهرستان&zwnj;هاي&zwnj; استان&zwnj; مازندران&zwnj; عبارت&zwnj;اند از : بهشهر ، ساري&zwnj; ، قائم&zwnj;شهر ، بابل &zwnj;، بابلسر ، آمل&zwnj; ، نور ، تنكابن&zwnj; ، رامسر ، محمود آباد ، نكا ، چالوس &zwnj;، نوشهر و سوادكوه &zwnj;. شهرستان&zwnj; ساري&zwnj; مركز استان&zwnj; مازندران&zwnj; است &zwnj;. درياي&zwnj; مازندران&zwnj; (خزر) در شمال &zwnj;، استان&zwnj; تهران&zwnj; و سمنان&zwnj; در جنوب&zwnj; و استان&zwnj;هاي&zwnj; گيلان &zwnj;و گلستان&zwnj; به&zwnj; ترتيب&zwnj; در غرب&zwnj; و شرق&zwnj; استان&zwnj; مازندران&zwnj; قرار گرÙته&zwnj;اند .&nbsp;</span></p>
<p style="direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: justify;"><span style="font-size: medium; font-family: Yekan;">استان&zwnj; مازندران&zwnj; از نظر طبيعي&zwnj; به&zwnj; دو قسمت&zwnj; جلگه&zwnj; ساحلي&zwnj; و كوهستاني&zwnj; تقسيم&zwnj; مي&zwnj;شود . رشته&zwnj; كوههاي&zwnj; البرز مانند ديواري&zwnj; مرتÙع&zwnj; نوار ساحلي&zwnj; و جلگه&zwnj;اي&zwnj; كناره&zwnj;اي&zwnj; درياي&zwnj; خزر را محصور كرده&zwnj; است &zwnj;. در اثر نسيم&zwnj; مداوم&zwnj; دريا و بادهاي&zwnj; محلي&zwnj; در سواحل&zwnj; جنوبي&zwnj; و شرقي&zwnj; درياي&zwnj; خزر ، تپه&zwnj;هاي&zwnj; ماسه&zwnj;اي&zwnj; تشكيل&zwnj; شده&zwnj; و سدي&zwnj; طبيعي&zwnj; و كم&zwnj; ارتÙاع &zwnj;بين&zwnj; دريا و جلگه&zwnj; پديد آمده&zwnj; است &zwnj;. اين&zwnj; استان&zwnj; در سال&zwnj; 1375 ، حدود 2206800 نÙر جمعيّت&zwnj; داشته&zwnj; است&zwnj; كه&zwnj; از اين&zwnj; تعداد حدود ۴۶ درصد در نقاط&zwnj; شهري&zwnj; و ۵۴ درصد در نقاط&zwnj; روستايي&zwnj; سكونت&zwnj; داشته&zwnj;اند .&nbsp;</span></p>
<p style="direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: justify;"><span style="font-size: medium; font-family: Yekan;">درباره&zwnj; تاريخ&zwnj; باستاني&zwnj; استان&zwnj; مازندران&zwnj; اطلاع&zwnj; زيادي&zwnj; در دست&zwnj; نيست&zwnj; و اساساً وضعيت&zwnj; اقليمي&zwnj; مانع&zwnj; ماندگاري&zwnj; ابنيه &zwnj;و آثار تاريخي&zwnj; شده&zwnj; است &zwnj;. در جلگه&zwnj;هاي&zwnj; ساحلي&zwnj; مازندران&zwnj; آثار معتبري&zwnj; از ادوار قبل&zwnj; از اسلام&zwnj; به&zwnj; دست&zwnj; نيامده&zwnj; و حتي&zwnj; از شهرهاي&zwnj; معتبر صدر اسلام&zwnj; هم&zwnj; به&zwnj; جز آمل &zwnj;، ساري&zwnj; و لاهيجان&zwnj; يادگاري&zwnj; به&zwnj; جا نمانده&zwnj; است &zwnj;. بعد از غلبه&zwnj; آريايي&zwnj;ها و مهاجرت&zwnj; بوميان &zwnj;، ساكنان&zwnj; جديد پس&zwnj; از مدّتها زير Ùرمان&zwnj; هخامنشيان&zwnj; قرار گرÙتند . در سال&zwnj; 30 هجري&zwnj; قمري &zwnj;، در زمان&zwnj; خلاÙت&zwnj; عثمان &zwnj;، &laquo;سعدبن&zwnj; عاص&zwnj;&raquo; حاكم&zwnj; كوÙه&zwnj; سواحل&zwnj; طبرستان &zwnj;، رويان&zwnj; و دماوند را به&zwnj; تصرÙ&zwnj; خود در آورد .&nbsp;</span></p>
<p style="direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: justify;"><span style="font-size: medium; font-family: Yekan;">در زمان&zwnj; خلاÙت&zwnj; ابوجعÙر منصور (158 - 136 ه.ق&zwnj;) دوّمين&zwnj; خليÙه&zwnj; عباسي &zwnj;، مردم &zwnj;طبرستان&zwnj; براي&zwnj; چندين&zwnj; بار سر به&zwnj; شورش&zwnj; برداشتند . سرانجام&zwnj; در سال&zwnj; ۱۶۷ هجري&zwnj; قمري&zwnj; ونداد هرمز سلسله&zwnj; مستقلي&zwnj; در طبرستان&zwnj; تأسيس&zwnj; كرد . در سال&zwnj; 426 هجري&zwnj; قمري&zwnj; ، سلطان&zwnj; مسعود غزنوي&zwnj; از طريق&zwnj; گرگان&zwnj; وارد طبرستان&zwnj; شد و صدمات&zwnj; Ùراواني&zwnj; به&zwnj; آن&zwnj; سامان&zwnj; وارد آورد . در سال&zwnj; 606 هجري&zwnj; قمري&zwnj; طبرستان&zwnj; به&zwnj; دست&zwnj; سلطان&zwnj; محمّد خوارزمشاه&zwnj; تصرÙ&zwnj; شد .&nbsp;</span></p>
<p style="direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: justify;"><span style="font-size: medium; font-family: Yekan;">سپس&zwnj; مغولان&zwnj; بر اين &zwnj;ناحيه&zwnj; حكومت&zwnj; كردند و سرانجام&zwnj; توسط&zwnj; تيموريان&zwnj; بساط&zwnj; حكمراني&zwnj; آنان&zwnj; برچيده&zwnj; شد . بعد از درگذشت&zwnj; امير تيمور ، سادات&zwnj; مرعشي&zwnj; (850 - 807 ه.ق&zwnj;) به&zwnj; مازندران&zwnj; برگشتند و بعنوان&zwnj; اميران&zwnj; باج گزار اين&zwnj; نواحي&zwnj; سلطنت&zwnj; كردند و در زمان&zwnj; سلطنت&zwnj; شاه&zwnj; عباس&zwnj; اوّل&zwnj; بطور كلي&zwnj; قدرت&zwnj; سادات&zwnj; مرعشي&zwnj; از بين&zwnj; رÙت &zwnj;. با برچيده&zwnj; شدن&zwnj; بساط&zwnj; حكمراني&zwnj; حكومت&zwnj; ملوك&zwnj; الطوايÙي&zwnj; طبرستان&zwnj; كه&zwnj; تا سال&zwnj; 1006 هجري&zwnj; قمري&zwnj; ادامه &zwnj;داشت &zwnj;، امنيت&zwnj; اين&zwnj; منطقه&zwnj; به&zwnj; وسيله&zwnj; شاه&zwnj; عباس&zwnj; اوّل&zwnj; و سلاطين&zwnj; بعدي&zwnj; سلسله&zwnj; صÙوي&zwnj; تأمين&zwnj; گرديد .&nbsp;</span></p>
<p style="direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: justify;"><span style="font-size: medium; font-family: Yekan;">در زمان&zwnj; نادرشاه&zwnj; براي&zwnj; مقابله&zwnj; با دشمنان&zwnj; ، به&zwnj; ويژه&zwnj; دشمنان&zwnj; شمالي&zwnj; و روس&zwnj;ها ، در مازندران&zwnj; يك&zwnj; كارخانه&zwnj; كشتي&zwnj;سازي&zwnj; داير گرديد . در زمان&zwnj; Ùتحعلي&zwnj; شاه&zwnj; قاجار ، به&zwnj; منطقه&zwnj; سرسبز و دل&zwnj;انگيز مازندران &zwnj;، به&zwnj; عنوان&zwnj; يك&zwnj; منطقه &zwnj;استراحتي&zwnj; - تÙريحي&zwnj; توجه&zwnj; گرديد . در زمان&zwnj; سلطنت&zwnj; پهلوي&zwnj; منطقه&zwnj; مازندران&zwnj; مانند ساير مناطق&zwnj; كشور از راه&zwnj;هاي &zwnj;ارتباطي&zwnj; برخوردار شد . شرايط&zwnj; مناسب&zwnj; محيطي&zwnj; و آب&zwnj; و هواي&zwnj; معتدل&zwnj; ، چشم&zwnj; اندازهاي&zwnj; زيباي&zwnj; طبيعي&zwnj; و نزديكي&zwnj; آن &zwnj;به&zwnj; تهران&zwnj; اين&zwnj; استان&zwnj; را به&zwnj; محل&zwnj; استراحت&zwnj; و تÙريح&zwnj; بخش&zwnj; اعظم&zwnj; مردم&zwnj; كشور درآورده&zwnj; است &zwnj;.&nbsp;</span></p>
<p style="direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: justify;"><span style="font-size: medium; font-family: Yekan;">استان&zwnj; مازندران&zwnj; علاوه&zwnj; بر مردم&zwnj; بومي &zwnj;، اقليت&zwnj;هاي&zwnj; بلوچ &zwnj;، ترك &zwnj;، كرد ، لر ، اÙغان &zwnj;، گرجي&zwnj; و ارمني&zwnj; را نيز در خود جاي&zwnj; داده&zwnj; است&zwnj; كه&zwnj; هنوز كاملاً با اكثريت&zwnj; محلي&zwnj; تركيب&zwnj; نشده&zwnj; و بسياري&zwnj; از خصايص&zwnj; قومي&zwnj; و Ùرهنگي&zwnj; خود را حÙظ &zwnj;كرده&zwnj;اند . از جمله&zwnj; بعضي&zwnj; تيره&zwnj;هاي&zwnj; ترك&zwnj; كه&zwnj; در قرون&zwnj; گذشته&zwnj; به&zwnj; منظور جلوگيري&zwnj; از هجوم&zwnj; تركمن&zwnj;ها به&zwnj; اين&zwnj; نواحي&zwnj; كوچانيده&zwnj; شده&zwnj;اند ، هم&zwnj; اكنون&zwnj; در مازندران&zwnj; حضور دارند . زبان&zwnj; طبري&zwnj; يا مازندراني &zwnj;، بازمانده&zwnj; زبان&zwnj; ايرانيان&zwnj; قديم&zwnj; (پارسي&zwnj; ميانه&zwnj;) است&zwnj; كه&zwnj; ديرتر و كمتر از ساير زبان&zwnj;ها تحت&zwnj; تأثير زبان&zwnj;هاي&zwnj; بيگانه&zwnj;اي&zwnj; چون&zwnj; مغول &zwnj;، عربي&zwnj; و تاتاري&zwnj; قرار گرÙته&zwnj; است &zwnj;.&nbsp;</span></p>
<p style="direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: justify;"><span style="font-size: medium; font-family: Yekan;">زبان&zwnj; مازندراني&zwnj; با لهجه&zwnj;هاي&zwnj; مختلÙ &zwnj;در تمامي&zwnj; نواحي&zwnj; استان&zwnj; متداول&zwnj; است &zwnj;. ادبيات&zwnj; Ùولك&zwnj; مردم&zwnj; استان&zwnj; مازندران&zwnj; بسيار غني&zwnj; و جالب&zwnj; توجه&zwnj; است &zwnj;. دانشمندان&zwnj; و شاعران&zwnj; مشهوري&zwnj; از اين&zwnj; استان&zwnj; برخاسته&zwnj;اند كه&zwnj; از آن&zwnj; ميان&zwnj; به&zwnj; نيما شاعر معروÙ&zwnj; معاصر ايران&zwnj; و مازندران&zwnj; مي&zwnj;توان&zwnj; اشاره&zwnj; كرد . استان&zwnj; مازندران&zwnj; تحت&zwnj; تأثير عرض&zwnj; جغراÙيايي &zwnj;، سلسله&zwnj; جبال&zwnj; البرز ، ارتÙاع&zwnj; از سطح&zwnj; دريا ، دوري&zwnj; و نزديكي&zwnj; به&zwnj; دريا ، بيابان&zwnj;هاي&zwnj; جنوبي&zwnj; تركمنستان &zwnj;، وزش&zwnj; بادهاي&zwnj; محلي&zwnj; و ناحيه&zwnj;اي&zwnj; و پوشش&zwnj; گياهي&zwnj; و جنگلي&zwnj; قرار دارد .&nbsp;</span></p>
<p style="direction: rtl; unicode-bidi: embed; text-align: justify;"><span style="font-size: medium; font-family: Yekan;">به&zwnj; همين&zwnj; جهت&zwnj; آب&zwnj; و هواي&zwnj; مازندران&zwnj; در كانون&zwnj;هاي&zwnj; مختلÙ&zwnj; جغراÙيايي&zwnj; متÙاوت&zwnj; و گوناگون&zwnj; است&zwnj; و انواع&zwnj; آن &zwnj;عبارتند از : آب&zwnj; و هواي&zwnj; معتدل&zwnj; خزري &zwnj;، كه&zwnj; تابستان&zwnj;هاي&zwnj; گرم&zwnj; و مرطوب&zwnj; و زمستان&zwnj;هاي&zwnj; معتدل&zwnj; و مرطوب&zwnj; دارد . آب&zwnj; و هواي&zwnj; معتدل&zwnj; كوهستاني&zwnj; ، كه&zwnj; زمستان&zwnj;هاي&zwnj; سرد با يخبندان&zwnj; و تابستان&zwnj;هاي&zwnj; معتدل&zwnj; و كوتاه&zwnj; دارد . آب&zwnj; و هواي&zwnj; سرد كوهستاني&zwnj; ، كه&zwnj; يخبندان&zwnj;هاي&zwnj; طولاني&zwnj; و زمستان&zwnj;هاي&zwnj; سرد و تابستان&zwnj;هاي&zwnj; كوتاه&zwnj; و خنك&zwnj; دارد . ريزش&zwnj;هاي&zwnj; جوي نواحي&zwnj; كوهستاني&zwnj; غالباً به&zwnj; صورت&zwnj; برÙ&zwnj; است&zwnj; كه&zwnj; تا اواسط&zwnj; دوره&zwnj; گرما نيز دوام&zwnj; مي&zwnj;آورد .</span></p>