<p style="text-align: justify;" dir="rtl"><span style="font-size: medium; font-family: Yekan;">بازار زنجان در دوران آقا محمدخان قاجار آغاز و در سال 1213 در زمان Ùتحعلی شاه قاجار خاتمه یاÙته و مساجد و سراها و گرمابه&zwnj;ها در سال 1324 به آن اضاÙه شده است . مجموعه بازار قدیمی به صورت یک خط مستقیم به عنوان بازار بالا و پایین به دو قسمت شرقی و غربی تقسیم شده است . گستردگی جغراÙیایی بازار زنجان و تنوع راسته&zwnj;ها ، تعدد سراها و کاروانسراهای درون شهری در راسته&zwnj;های Ùرعی که هر کدام به نامی و به Ùعالیتی خاص اختصاص یاÙته و وجود مساجد Ùراوان گویای پویایی این مجموعه در طول زمان&zwnj;های گذشته و شرایط حاکم بوده است . <br /> این بازار که طویلترین بازار ایران می&zwnj;باشد از سوی غرب و شرق گسترده شده و بدین لحاظ بازار پائین و بازار بالا تقسیم و نامگذاری شده است . ساخت بازار زنجان در سال 1205 هجری قمری در دوران حکومت آغا محمدخان قاجار آغاز و به سال 1213 هجری قمری مقارن حکومت Ùتحعلی شاه قاجار پایان گرÙته است . در دوره&zwnj;های بعد به بنای بازار زنجان از جمله ساخت چندین سرا ، مسجد ، گرمابه اضاÙه شده است .<br /> بازار زنجان از نظر تولید و نوع Ùعالیت به هشت راسته تقسیم می&zwnj;شود از جمله راسته زرگرها ، کÙاشها ، بزازها ، سراجها و چند راسته دیگر . از کاروانسراهای این مجموعه که در قدیم نقش مؤثری در عرضه کالاها ایÙا می نموده است ، سرا یا کاروانسرای حاج علی قلی و سرای حاج کربلایی علی را می&zwnj;توان نام برد . تکنیک&zwnj;های معماری و سبکها و شیوه&zwnj;های تزئینی دوران قاجار در راسته ها ، حجره ها ، چهار سوقها ، مساجد ، سراها و کاروانسراهای درون شهری ، گرمابه&zwnj;ها به شکل زیبا اجرا شده است . <br /> این Ùنون عبارتند از : کاربرد انواع طاق و قوسهای هلالی ، جناغی و ضربی ، گهواره&zwnj;ای خاصه در راسته&zwnj;های اصلی و Ùرعی ، مزین به آجر چینیهایی با طرحهای مختلÙ هندسی خÙته ، راسته ، حصیری ، و بکارگیری آجر و کاشی به سبک قدیمی ، و کاشیکاری به رنگها و طرحهای قاجاری در سطوح خارجی و داخلی بناها ، طاقنماها ، طاق و قوسها و همچنین ستون نماهای گلدانی . اوج این سبک های معماری و شیوه&zwnj;ها و نو آوریهای تزئینی در اجزا و ارکان مساجد تاریخی زنجان مخصوصا مسجد جامع زنجان به ظهور رسیده است . مجموعه بازار زنجان در Ùهرست آثار ملی کشور ایران به ثبت رسیده است .</span></p>